Sản xuất băng tải than hầm lò không chỉ là hàn khung và lắp con lăn. Một tuyến băng tải trong lò phải chở than liên tục nhiều ca, chịu ẩm, bụi, khí mê-tan và phải dừng ngay khi có sự cố. Bài viết này tổng hợp những điều cần biết về cấu tạo, các loại băng tải, yêu cầu an toàn và quy trình chế tạo – lắp đặt, từ kinh nghiệm thực tế của Cơ điện Yên Hưng, đơn vị chế tạo thiết bị mỏ tại Đông Mai, Quảng Ninh từ năm 2004.
Tóm tắt nhanh: Yên Hưng sản xuất hệ thống băng tải hầm lò bề rộng B600–B1400 và băng tải khung B650 theo bản vẽ hoặc theo thông số tuyến lò; nhận trọn gói từ chế tạo kết cấu, tủ điện điều khiển, cảm biến bảo vệ đến lắp đặt, chạy thử và bảo trì. Năm 2025, chúng tôi đã bàn giao hệ thống băng tải cho Công ty Than Mông Dương – TKV.
Băng tải than hầm lò là gì? Vì sao các mỏ ngày càng dùng băng tải?
Băng tải than hầm lò là hệ thống vận chuyển liên tục: dây băng chạy trên các con lăn, đưa than từ lò chợ, lò chuẩn bị ra lò vận tải chính rồi lên mặt bằng. So với goòng, tàu điện hay ô tô, băng tải chở than đều đặn, ít phải trung chuyển và dễ tự động hóa.
Đây cũng là hướng các mỏ than Quảng Ninh đang đẩy mạnh. Chẳng hạn, Than Nam Mẫu đã đưa tuyến băng tải B650 vào vận hành để chấm dứt vận tải than bằng ô tô tại khu vực (Tạp chí Công Thương). Lợi ích chính của băng tải trong lò:
- Vận chuyển liên tục, năng suất ổn định theo ca.
- Giảm các điểm trung chuyển và nhân lực bốc xếp.
- Dễ điều khiển tập trung, giám sát từ xa.
- Nối dài tuyến theo tiến độ đào lò bằng cách lắp thêm đoạn khung.
Cấu tạo của một hệ thống băng tải hầm lò
Dù bề rộng và chiều dài khác nhau, một tuyến băng tải than trong lò thường gồm các cụm chính sau:
- Dây băng: băng cao su lõi vải hoặc lõi cáp thép. Trong lò than dùng loại chống cháy, chống tĩnh điện.
- Khung và giá con lăn: con lăn nhánh có tải xếp dạng lòng máng để giữ than trên băng, con lăn nhánh không tải đỡ băng chạy về. Khung chia thành từng đoạn để dễ vận chuyển qua lò.
- Trạm dẫn động: động cơ điện phòng nổ, khớp nối, hộp giảm tốc và tang chủ động tạo lực kéo cho băng.
- Tang bị động, tang chuyển hướng: đổi hướng và quay đầu băng ở cuối tuyến.
- Bộ căng băng: giữ lực căng để băng không trượt trên tang, có thể căng bằng vít, đối trọng hoặc tời.
- Máng nhận tải, máng đổ tải và bộ gạt làm sạch: hạn chế than rơi vãi dọc tuyến.
- Tủ điện và hệ thống bảo vệ: khởi động, điều khiển, dừng khẩn cấp và giám sát các sự cố như lệch băng, trượt băng, rách băng, ùn than.
Các loại băng tải dùng trong mỏ than hầm lò
Băng tải cố định B600–B1400 cho lò vận tải chính
Dùng cho tuyến vận chuyển dài, năng suất lớn. Bề rộng băng được chọn theo năng suất và cỡ hạt than, tốc độ băng điều chỉnh trong khoảng 0,8–2,5 m/s. Bảng dưới là thông số tham khảo của dòng hệ thống băng tải hầm lò B600–B1400 do Yên Hưng cung cấp:
| Bề rộng băng | Công suất động cơ (kW) | Năng suất tham khảo (tấn/giờ) |
|---|---|---|
| B600 | 5,5 – 7,5 | 50 – 100 |
| B800 | 7,5 – 11 | 100 – 200 |
| B1000 | 11 – 18,5 | 200 – 350 |
| B1200 | 18,5 – 22 | 350 – 500 |
| B1400 | 22 – 30 | 500 – 800 |
Băng tải khung B650 dạng mô-đun
Băng tải khung B650 có khung thép ghép theo đoạn, dễ tháo lắp và di chuyển, phù hợp cho lò chuẩn bị, tuyến ngắn hoặc khu vực cần nối dài băng theo tiến độ khai thác.
Băng tải dốc
Khi tuyến lò có góc dốc, băng tải cần thêm cơ cấu hãm và chống quay ngược để băng không tự trôi khi mất điện. Công suất dẫn động cũng phải tính thêm phần nâng than lên dốc, nên không thể lấy thông số của tuyến nằm ngang để áp dụng.
Yêu cầu an toàn đối với băng tải trong hầm lò
Lò than có khí mê-tan và bụi than, nên an toàn là tiêu chí đầu tiên khi sản xuất băng tải. Hoạt động khai thác than hầm lò phải tuân thủ QCVN 01:2011/BCT; thiết bị điện trong mỏ hầm lò còn có quy chuẩn riêng như QCVN 14:2021/BCT (áptômát phòng nổ) và QCVN 21:2023/BCT (cáp điện phòng nổ). Khi đặt hàng, nên yêu cầu nhà cung cấp nêu rõ thiết bị đáp ứng quy chuẩn nào và kèm hồ sơ kiểm định.
Một tuyến băng tải an toàn trong lò thường có:
- Thiết bị điện phòng nổ: động cơ phòng nổ, khởi động từ, khởi động mềm phòng nổ, hộp đấu cáp đạt cấp bảo vệ dùng cho mỏ (ví dụ Ex d I Mb).
- Dây băng chống cháy, chống tĩnh điện.
- Bảo vệ lệch băng: cảm biến chống lệch băng GEJ30 dừng băng khi băng chạy lệch quá mức.
- Bảo vệ tốc độ, trượt băng: cảm biến tốc độ GSC200.
- Bảo vệ rách băng: cảm biến rách băng GVD300.
- Chống ùn than tại điểm đổ tải: cảm biến GUJ30.
- Dừng khẩn cấp dọc tuyến: công tắc kéo dây KHJ0.3/12, người ở bất kỳ vị trí nào cũng dừng được băng.
- Cảnh báo trước khi khởi động: chuông điện phòng nổ báo cho người dọc tuyến.
- Máy chủ bảo vệ băng tải: tập hợp tín hiệu các cảm biến, tự ngắt khi có sự cố và kết nối với hệ thống điều khiển tập trung.
Quy trình sản xuất băng tải than hầm lò tại Cơ điện Yên Hưng
Băng tải được chế tạo tại xưởng 4.200 m² của Yên Hưng ở Đông Mai, Quảng Ninh, với cầu trục, máy cắt laser, máy chấn, máy lốc CNC và robot hàn. Quy trình gồm 8 bước:
- Khảo sát và tiếp nhận yêu cầu: năng suất, chiều dài tuyến, góc dốc, tiết diện lò, vị trí nhận – đổ tải, nguồn điện.
- Thiết kế và tính chọn: bề rộng băng, tốc độ, công suất dẫn động, lực căng, vị trí trạm dẫn động; lập bản vẽ và phương án kỹ thuật để thống nhất với mỏ.
- Gia công kết cấu: cắt laser, đột – chấn – lốc tôn CNC, hàn MIG/TIG và hàn robot cho khung, giá con lăn, bệ dẫn động.
- Xử lý bề mặt và sơn chống gỉ cho môi trường ẩm trong lò.
- Lắp ráp và kiểm tra cụm dẫn động, tang, con lăn trước khi xuất xưởng.
- Vận chuyển và lắp đặt trong lò: kéo rải cáp động lực, cáp điều khiển; đấu nối tủ điện điều khiển băng tải và cảm biến.
- Chạy thử và nghiệm thu: chạy không tải, có tải và chạy thử liên động; bàn giao, hướng dẫn vận hành.
- Bảo hành, bảo trì định kỳ và cung cấp phụ tùng thay thế.
Dự án thực tế: băng tải cho Công ty Than Mông Dương – TKV
Ngày 21/10/2025, Cơ điện Yên Hưng hoàn thành bàn giao hệ thống băng tải cho Công ty Than Mông Dương – TKV. Mỏ yêu cầu hệ thống chạy liên tục 24/7 trong môi trường ẩm, bụi; có đủ cảm biến an toàn; điều khiển dễ vận hành, kết nối được với trung tâm giám sát và hoàn thành đúng tiến độ. Phần việc của Yên Hưng:
- Thiết kế, lắp đặt tủ điện điều khiển dùng PLC và biến tần, bảo đảm khởi động mềm và bảo vệ động cơ.
- Lắp đặt và lập trình liên động các cảm biến dọc tuyến (lệch băng, tốc độ, công tắc dừng khẩn cấp) để dừng băng ngay khi có sự cố.
- Thi công kéo rải cáp động lực và cáp điều khiển.
Sau 120 ngày thi công, hệ thống chạy thử liên động đạt 100% công suất thiết kế và được hội đồng nghiệm thu của mỏ đánh giá cao.
Thông tin cần chuẩn bị khi đặt sản xuất băng tải than
Để có phương án và báo giá sát thực tế, hãy chuẩn bị các thông tin sau:
| Thông tin | Dùng để |
|---|---|
| Năng suất yêu cầu (tấn/giờ) | Chọn bề rộng băng và tốc độ |
| Chiều dài tuyến, chênh cao hoặc góc dốc | Tính công suất dẫn động, lực căng, cơ cấu hãm |
| Tiết diện và hình dạng lò | Thiết kế khung, bố trí trạm dẫn động |
| Loại vật liệu, cỡ hạt, độ ẩm | Chọn loại băng, con lăn, máng nhận tải |
| Cấp điện áp tại khu vực (ví dụ 380/660/1140 V) | Chọn động cơ và tủ điện phòng nổ |
| Yêu cầu điều khiển (tại chỗ, tập trung, kết nối SCADA) | Thiết kế tủ điện và hệ thống cảm biến |
| Thời gian cần đưa vào vận hành | Lập tiến độ chế tạo và lắp đặt |
Nếu chưa đủ số liệu, kỹ sư của Yên Hưng có thể khảo sát hiện trường cùng đơn vị khai thác.
Bảo trì băng tải hầm lò để vận hành bền
- Kiểm tra con lăn kẹt, vỡ và thay sớm để tránh mòn, rách băng.
- Theo dõi độ căng và các mối nối băng.
- Căn chỉnh khi băng lệch; không cho chạy tiếp khi cảm biến lệch băng đã báo.
- Kiểm tra dầu, nhiệt độ hộp giảm tốc và ổ bi tang.
- Vệ sinh than rơi vãi dưới nhánh băng và quanh tang.
- Thử định kỳ các cảm biến và công tắc dừng khẩn cấp.
Yên Hưng nhận bảo trì định kỳ và sửa chữa băng tải tại hiện trường, kể cả với hệ thống do đơn vị khác lắp đặt.
Câu hỏi thường gặp về băng tải than hầm lò
Băng tải dùng trong hầm lò khác gì băng tải thông thường?
Băng tải trong lò than dùng thiết bị điện phòng nổ, dây băng chống cháy, chống tĩnh điện và phải có đủ hệ thống bảo vệ: lệch băng, tốc độ, rách băng, ùn than, dừng khẩn cấp dọc tuyến.
Yên Hưng sản xuất được băng tải bề rộng bao nhiêu?
Dòng băng tải hầm lò B600–B1400 và băng tải khung B650, chế tạo theo bản vẽ hoặc theo thông số tuyến lò của từng mỏ.
Sản xuất và lắp đặt một tuyến băng tải mất bao lâu?
Tùy chiều dài tuyến và phạm vi công việc. Ví dụ, dự án băng tải cho Than Mông Dương hoàn thành sau 120 ngày thi công. Tiến độ cụ thể được chốt trong hợp đồng sau khi khảo sát.
Có nhận nâng cấp băng tải đang vận hành không?
Có. Yên Hưng nhận bảo trì, sửa chữa và nâng cấp hệ thống điều khiển (biến tần, PLC, cảm biến bảo vệ) cho băng tải đang vận hành.
Làm sao để nhận báo giá băng tải hầm lò?
Gửi năng suất, chiều dài tuyến, góc dốc và điều kiện lò (hoặc bản vẽ) qua hotline/Zalo 0866.811.603 hoặc trang liên hệ. Kỹ sư sẽ gửi phương án và báo giá.
Liên hệ tư vấn sản xuất băng tải than hầm lò
Cần chế tạo mới, mở rộng hoặc nâng cấp tuyến băng tải? Gửi thông số tuyến lò hoặc bản vẽ để nhận phương án kỹ thuật và báo giá từ Cơ điện Yên Hưng:
- Hotline/Zalo: 0866.811.603
- Email: codienyenhung.emc@gmail.com
- Xưởng: Km7, đường Yên Hưng, phường Đông Mai, tỉnh Quảng Ninh
- Gửi yêu cầu báo giá trực tuyến
